
"შთაგონებული ქართველებით, ისევ ქუჩაში დემოკრატიის მოთხოვნით" - ამ სათაურით გამოქვეყნებულ ვრცელ სტატიაში რუსეთში ამერიკის ყოფილი ელჩი, უკრაინის პრეზიდენტის მიერ შექმნილი რუსეთის სანქციებზე მომუშავე საერთაშორისო ჯგუფის კოორდინატორი, მაიკლ მაკფოლი საქართველოში განვითარებულ მოვლენებზე წერს.
სტატია გამოქვეყნდა 2023 წლის 9 მარტს.
მთავარი საკითხი, რაზეც ამერიკელი დიპლომატი საუბრობს არის ის, რომ ომი უკრაინაში და საპროტესტო აქციები საქართველოში არის საერთო ბრძოლის ნაწილი დემოკრატიისა და ევროპისთვის და პუტინის მიერ მხარდაჭერილი დიქტატურის წინააღმდეგ.
მაკფოლი თხობას იწყებს რუსეთის პრეზიდენტის, ვლადიმერ პუტინის ხელისუფლებაში მოსვლის პერიოდიან და წერს:
"2000 წელს ვლადიმერ პუტინის პრეზიდენტად არჩევა არასასიამოვნო სიგნალი იყო დემოკრატიის დამცველებისთვის, რომლებიც მუშაობდნენ დემოკრატიის ხელშეწყობასა და კონსოლიდაციაზე რუსეთსა და სხვა პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში. პირველ არჩევნებამდე სამი კვირით ადრე, ვსაუბრობდი და ვაფრთხილებდი პუტინის ავტოკრატიულ მიდრეკილებებზე.
იმ დროს მე ხშირად ვმოგზაურობდი მოსკოვში, რადგან ვხელმძღვანელობდი რუსეთის შიდაპოლიტიკურ პროგრამას მოსკოვის ცენტრში. მაშინ ყველა, ვინც რუსეთში სწავლობდა პოლიტიკას ან იბრძოდა დემოკრატიის შესანარჩუნებლად, ნერვიულობდა, მაგრამ იმედი ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ გადაწურული.
პუტინის ამ ადრეული წლების ერთ დღეს, აშშ-ს საელჩოდან გამოსვლისას ჩემს ამერიკელ კოლეგას გადავეყარე, რომელიც იმ დროს ხელმძღვანელობდა ცნობილ ამერიკულ არასამთავრობო ორგანიზაციას, რომელიც მუშაობდა რუსეთში დემოკრატიის ხელშეწყობაზე. გამიკვირდა, როცა მითხრა, რომ რუსეთს ტოვებდა. ამის ნაცვლად, ის ბრუნდებოდა საქართველოში, სადაც ადრე მუშაობდა, რათა განაგრძო დემოკრატიის მხარდაჭერა თბილისში და არა მოსკოვში. მისი მსჯელობა მარტივი იყო: ქართული სამოქალაქო საზოგადოება ბევრად უფრო აქტიური იყო, ვიდრე რუსული სამოქალაქო საზოგადოება.",- წერს მაკფოლი.
ამის შემდეგ მაკფოლი იხსენებს: "2003 წელს ქართული პროდემოკრატიული ძალები, ახალგაზრდა და ქარიზმატული მიხეილ სააკაშვილის მეთაურობით, რომელიც ამჟამად კვდება პატიმრობაში, გაერთიანდნენ გაყალბებული არჩევნების გასაპროტესტებლად და პრორუსი პრეზიდენტის ედუარდ შევარდნაძის გადადგომის მოთხოვნით"
მაკფოლი ვარდებისა და ნარინჯისფერ რევოლუციაზე:
"მოვლენების ეს დრამატული ნაკრები საბოლოოდ გახდა ცნობილი, როგორც ვარდების რევოლუცია, მისი სახელი მომდინარეობს დემონსტრანტების მამაცი აქტიდან, რომლებიც წყვეტდნენ პარლამენტის სხდომას წითელი ვარდებით ხელში. ეს იყო დემოკრატიული გარღვევა საქართველოში. სააკაშვილმა და მისმა მომხრეებმა მთელ პოსტსაბჭოთა სამყაროში დემოკრატიული განახლების შესაძლებლობის იმედი გააჩინეს.
მომდევნო წელს, 2004 წელს, უკრაინის პროდემოკრატიულმა ძალებმა გამოიყენეს მსგავსი თამაშის წესები, როგორც მათმა ქართველმა მეგობრებმა. ასიათასობით უკრაინელი შეიკრიბა და დაბანაკდა კიევში, მაიდანზე (დამოუკიდებლობის მოედანზე), გააპროტესტა გაყალბებული საპრეზიდენტო არჩევნები და მოითხოვა ახალი კენჭისყრა.საბოლოოდ მათაც გაიმარჯვეს, როგორც აქტივისტებმა საქართველოში. ჩატარდა ხელახალი არჩევნები, რომელმაც გადააყენეს პრორუსი ვიქტორ იანუკოვიჩი და მოიყვანეს პროდემოკრატიული, პროევროპელი ვიქტორ იუშჩენკო.
უკრაინის გამარჯვება ცნობილი გახდა, როგორც ნარინჯისფერი რევოლუცია, მოვლენა, რომელიც ბევრმა - მათ შორის მაშინაც მე - შეაფასა, როგორც მეორე დიდი ხნის ნანატრი დემოკრატიული გარღვევა რეგიონში.",- აღნიშნავს ავტორი.
სამოქალაქო საზოგადოება:
"არც ვარდების რევოლუციას საქართველოში 2003 წელს და არც ნარინჯისფერ რევოლუციას უკრაინაში 2004 წელს არ მოჰყოლია კონსოლიდირებული დემოკრატიები ან აყვავებული საბაზრო ეკონომიკა. მაგრამ ის, რაც ორივე მოვლენამ გამოავლინა, იყო საქართველოს და უკრაინის სამოქალაქო საზოგადოების სიღრმე და სიძლიერე.
როგორც იმ დროს, ვინც ხშირად მოგზაურობდა და წერდა საქართველოს, უკრაინასა და რუსეთზე, თბილისსა და კიევში დემოკრატიული მოძრაობების აქტიურობა მოსკოვთან შედარებით საგრძნობი იყო. ეს არ იყო მხოლოდ ჩვენი, დასავლელების აზრი იყო, არამედ ამას გრძნობდნენ რუსეთის ოპოზიციისა და სამოქალაქო საზოგადოების ლიდერებიც. ისინი გაემგზავრნენ ამ მეზობელ ქვეყნებში შთაგონების მისაღებად.
ბორის ნემცოვი, ჩემი მეგობარი და რუსი ოპოზიციის ლიდერი, რომელიც მოკლეს მოსკოვში 2015 წელს, იყო ერთ-ერთი იმათგანი, ვინც მონდომებული იყო რეგიონში პატარა დემოკრატების წარმატებებით. ის ყოველთვის მეუბნებოდა, რომ საუკეთესო, რაც დასავლეთს შეეძლო გაეკეთებინა დემოკრატებისა და დემოკრატიის განვითარებისთვის რუსეთში, იყო დახმარებოდა დემოკრატებს, რომლებმაც საქართველოსა და უკრაინაში მიაღწიეს წარმატებას. უკრაინას განსაკუთრებით.",- ვკითხულობთ სტატიაში.
პუტინი, ოლიგარქი და ხალხი:
"საქართველოში, ბიძინა ივანიშვილი - მილიარდერი, იგივე ოლიგარქი, რომელმაც თავისი ქონება რუსეთში მოიპოვა - თანდათან აძლიერებდა პოლიტიკურ კონტროლს, რითაც საქართველო ისევ რუსეთის ორბიტაში გაიყვანა. უკრაინაში ვიქტორ იანუკოვიჩმა - პოლიტიკოსმა, რომელიც 2004 წელს გაყალბებული კენჭისყრით ცდილობს არჩევას - გაიმარჯვა 2010 წელს არჩევნებში რუსეთის ძლიერი მხარდაჭერით.
და მაინც, ორივე ქვეყანაში სამოქალაქო საზოგადოება დარჩა მობილიზებული და კვლავ იბრძოდა დემოკრატიული განახლებისთვის. და მაინც, ორივე ქვეყანაში სამოქალაქო საზოგადოება დარჩა მობილიზებული და კვლავ იბრძოდა დემოკრატიული განახლებისთვის. 2013 წელს უკრაინის სამოქალაქო საზოგადოება კვლავ გამოვიდა ქუჩებში, ამჯერად იანუკოვიჩის მიერ ევროკავშირთან გაწევრიანების შეთანხმების ხელმოწერაზე უარის თქმის გასაპროტესტებლად. სამოქალაქო ფართომასშტაბური პროტესტის შემდეგ, რომლის ჩახშობაც იანუკოვიჩი ძალადობრივი გზით ცდილობდა, 2014 წლის თებერვალში უკრაინაში პატარა დემოკრატებმა კიდევ ერთხელ გაიმარჯვეს, რასაც ისინი ახლა „ღირსების რევოლუციას“ უწოდებენ. პუტინისთვის მისთვის ეს იყო შეერთებული შტატების მიერ ორკესტრირებული ნეონაცისტური სახელმწიფო გადატრიალება. კიევში ახალი დემოკრატების დასასუსტებლად, პუტინმა მოახდინა ყირიმის ანექსია და მხარი დაუჭირა სეპარატისტებს აღმოსავლეთ უკრაინაში. და როდესაც ამ ქმედებებმა ვერ შეარყია დემოკრატია უკრაინაში, პუტინმა დაიწყო სრულმასშტაბიანი შეჭრა უკრაინაში 2022 წლის თებერვალში. პუტინს, სავარაუდოდ, ბევრი მიზანი აქვს ამ ომში, თუმცა მათი უმეტესობა აქამდე შეუსრულებელია.
ქართველი დემოკრატები შეძრწუნებულნი არიან იმ მხარდაჭერის ნაკლებობით, რომელიც მათმა მთავრობამ უკრაინას გაუწია მას შემდეგ, რაც პუტინმა გასული წლის თებერვალში სრულმასშტაბიანი შემოჭრა დაიწყო. მაგრამ საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოებას იმედი არ გაუცრუებია. გასული წლის განმავლობაში ათასობით ადამიანი არაერთხელ გამოვიდა ქუჩებში, რათა მშვიდობიანი პროტესტი გამოეხატა რუსეთის ომს და გამოეხატა სოლიდარობა უკრაინის მიმართ. სულ რაღაც ორი კვირის წინ, 30 000 დემონსტრანტი შეიკრიბა საქართველოს პარლამენტის წინ გამართულ აქციაზე, რათა აღენიშნათ უკრაინის თავისუფლებისთვის ბრძოლის ერთი წელი აქტიურ ფრონტზე.",- ნათვქმია სტატიაში.
საქართველო დღეს:
"ქართველები აგრძელებენ მშვიდობიან ბრძოლას საკუთარი დემოკრატიისთვის,ევროინტეგრაციისკენ. თუმცა დღეს ქართული საზოგადოება ისევ ქუჩაშია და მსოფლიო ამას უყურებს. პუტინის მსგავსად უკრაინაში, პრორუსულმა „ქართულმა ოცნებამ“, რომელიც ამჟამად ხელისუფლებაშია, გადააჭარბა.
2023 წლის 22 თებერვალს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო გადაწყვეტილება "უცხოური გავლენის აგენტების“ ახალი კანონის დამტკიცების შესახებ, რომელიც პუტინმა რუსეთში წლების წინ მიიღო და მას შემდეგ მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების დარბევისთვის იყენებს.
დღეს სხვადასხვა საშუალებების გამოყენებისას ქართველები იბრძვიან იგივე იდეალებისთვის, როგორიც მათი უკრაინელი მეგობრები - დემოკრატია, თავისუფლება და სუვერენიტეტი.
მე, რა თქმა უნდა, არ ვიცი, როგორ დასრულდება მოვლენები საქართველოში, ისევე როგორც არ ვიცი, როგორ დასრულდება ომი უკრაინაში. მე ვიცი, რომ ორივე ქვეყანაში სამოქალაქო აქტივისტები ათწლეულების განმავლობაში აქტიურობდნენ. ისინი მოტივირებული არიან უკეთესი იდეებით, ვიდრე მათი მჩაგვრელები. ისინი ასევე წარმოადგენენ მომავალს ორივე ქვეყანაში - უფრო ახალგაზრდა და განათლებული, ვიდრე მათი ოპონენტები. არც მე დავდებ ფსონს.
როგორც მარტინ ლუთერ კინგმა თქვა, "ზნეობრივი სამყაროს რკალი გრძელია, მაგრამ ის სამართლიანობისკენ იხრება“. მაგრამ ის მარტო ვერ გადაიხრება. სამართლიანობის ერთგული ადამიანები ისტორიას ცვლიან და ამას აკეთებენ ახლა უკრაინასა და საქართველოში.",- წერს მაკფოლი.